Vườn quốc gia Cúc Phương là khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên của Việt Nam và là điểm đến nổi bật khi du lịch Ninh Bình. Nằm giữa dãy núi Tam Điệp, khu rừng hơn 22.000 ha này sở hữu hệ sinh thái nhiệt đới nguyên sinh với mức độ đa dạng sinh học ấn tượng: gần 2.000 loài thực vật, nhiều động vật quý hiếm như voọc mông trắng và những cây cổ thụ hàng nghìn năm tuổi. Nhờ giá trị đặc biệt và công tác bảo tồn hiệu quả, Cúc Phương nhiều năm liền được World Travel Awards vinh danh là Vườn quốc gia tốt nhất châu Á, khẳng định vị thế của một điểm đến sinh thái hàng đầu.
Không chỉ có thiên nhiên tươi tốt, Cúc Phương còn là điểm du lịch sinh thái được yêu thích, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm. Bạn có thể trekking, quan sát động vật hoang dã, khám phá thiên nhiên, tìm hiểu văn hóa người Mường và khám phá các hang động tiền sử. Nếu bạn muốn cảm nhận rừng Việt Nam trong trạng thái nguyên sơ và chân thật nhất, thì khám phá vườn quốc gia Cúc Phương chính là lựa chọn tuyệt vời.
Thời điểm lý tưởng để khám phá vườn quốc gia Cúc Phương là từ tháng 2 đến tháng 5, khi thời tiết khô ráo, mát mẻ và rất thích hợp cho trekking. Từ tháng 2 đến tháng 4, không khí dễ chịu, hoa rừng nở rộ và các hoạt động ngoài trời trở nên thú vị. Đặc biệt, tháng 4 - 5 là mùa bướm trắng, khi hàng nghìn cánh bướm bay dọc lối mòn ban ngày, còn ban đêm đom đóm thắp sáng khu rừng, tạo nên khung cảnh huyền ảo hiếm có. Nếu bạn thích sự yên tĩnh, hãy đi vào tháng 9 - 11, thời điểm mát mẻ và ít đông khách. Ngược lại, nên tránh tháng 7 đến đầu tháng 9 vì mưa lớn dễ khiến đường trơn trượt. Tùy sở thích - ngắm bướm, trekking hay tận hưởng thiên nhiên - bạn có thể chọn thời gian phù hợp để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của Cúc Phương.
Trekking xuyên rừng nguyên sinh Cúc Phương là trải nghiệm lý tưởng khi tìm hiểu nên làm gì ở Ninh Bình, giúp bạn hòa mình vào một trong những khu rừng đẹp nhất Việt Nam. Ngay từ những bước đầu tiên, không khí trở nên mát lạnh, ánh sáng dịu dưới tán cây dày và sự tĩnh lặng bao trùm. Những cây cổ thụ với thân lớn, rễ khổng lồ tạo cảm giác như bước vào thánh địa thiên nhiên được gìn giữ suốt hàng nghìn năm. Trên mỗi đoạn đường, cảnh quan lại đổi khác: khi là khoảng rừng tràn nắng, khi là lối mòn giữa đá vôi, hoặc cửa hang bí ẩn bất ngờ hiện ra.
Điều làm hành trình trekking ở Cúc Phương thêm hấp dẫn chính là những trải nghiệm đa dạng dọc các cung đường rừng. Bạn sẽ được chạm đến cây chò ngàn năm tuổi - biểu tượng của vườn quốc gia; men theo lối mòn uốn lượn giữa đá vôi; băng qua thung lũng râm mát; hoặc leo lên đỉnh Mây Bạc ngắm toàn cảnh rừng xanh. Càng đi sâu, thiên nhiên càng bộc lộ sự phong phú: dương xỉ khổng lồ, dây leo chằng chịt, tiếng chim rừng và đôi khi là những loài thú nhỏ ẩn hiện trong thảm lá. Mỗi đoạn đường đều mang một sắc thái riêng, thể hiện nét đẹp của hệ sinh thái đa dạng bậc nhất miền Bắc. Dù thích tản bộ, khám phá hay tìm sự tĩnh lặng, trekking Cúc Phương luôn là hành trình giàu năng lượng và đáng nhớ.
Để cảm nhận trọn vẹn giá trị của vườn quốc gia Cúc Phương, bạn nên ghé thăm các trung tâm bảo tồn động vật hoang dã - “lá chắn” quan trọng bảo vệ những loài quý hiếm của Việt Nam. Đây là hoạt động rất được yêu thích khi du lịch Ninh Bình, đặc biệt với những ai đam mê du lịch sinh thái. Nổi bật nhất là Trung tâm Cứu hộ Linh trưởng Nguy cấp, nơi vượn, cu li và voọc mông trắng được chăm sóc trong môi trường bán hoang dã. Quan sát chúng ở khoảng cách gần giúp bạn hiểu rõ nỗ lực chống săn bắt trái phép - một trải nghiệm xúc động và giàu ý nghĩa.
Đi xa hơn một chút, Trung tâm Bảo tồn Rùa đang chăm sóc hàng trăm cá thể được giải cứu khỏi buôn bán trái phép, trong đó có nhiều loài cực kỳ nguy cấp của Đông Nam Á. Tại đây, bạn có thể tìm hiểu quy trình chăm sóc và phục hồi trước khi rùa được thả về tự nhiên. Cuối cùng, Trung tâm Cứu hộ Thú ăn thịt và Tê tê là nơi quan sát cầy hương, mèo rừng và tê tê sau phục hồi - điểm dừng chân quan trọng khi khám phá vườn quốc gia Cúc Phương để hiểu thêm về giá trị sinh thái nơi đây.
Khám phá các hang động tiền sử ở vườn quốc gia Cúc Phương sẽ đưa bạn vào hành trình ngược thời gian, chạm đến những dấu tích đầu tiên của con người trên đất Việt. Men theo lối mòn xuyên rừng, bạn sẽ đến Động Người Xưa - nơi từng phát hiện công cụ đá, xương động vật và dấu tích bếp lửa hàng nghìn năm tuổi. Không gian mát lạnh, tĩnh lặng cùng những khối thạch nhũ độc đáo tạo nên bầu không khí gần như siêu thực, giúp bạn hình dung rõ hơn về cuộc sống của cư dân cổ xưa từng tồn tại tại đây.
Nếu muốn khám phá sâu hơn, Hang Con Moong là điểm dừng không thể bỏ qua khi tìm hiểu nên làm gì ở vườn quốc gia Cúc Phương. Với lớp trầm tích khảo cổ hơn 13.000 năm, đây là một trong những di chỉ quan trọng nhất Đông Nam Á. Hai cửa hang tự nhiên và những dấu vết thời gian trên vách đá tạo nên khung cảnh huyền bí, mang đến trải nghiệm hòa trộn giữa văn hóa và cảm quan. Bạn cũng có thể ghé các hang nhỏ hơn như động Sơn Cung hoặc Hang Diêm, nơi vẫn còn lưu giữ nhiều dấu tích quý giá của quá khứ.
Cuối tháng 4, khi mùa khô khép lại, bạn sẽ được chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên ấn tượng nhất Cúc Phương: mùa bướm rừng. Trên các lối mòn, hàng triệu cánh bướm trắng và nhiều màu sắc bay lượn trong nắng, tạo nên khung cảnh rực rỡ và gần như không thực. Nếu đi chậm, bạn sẽ thấy bướm tụ lại ở vùng đất ẩm hoặc bay là là ngang tầm vai - một trong những hoạt động nổi bật cho những ai đang tìm kiếm nên làm gì ở vườn quốc gia Cúc Phương.
Nếu đến sớm hơn, từ tháng 3 đến tháng 4, bạn còn có thể bắt gặp ánh đom đóm lập lòe trong rừng lúc hoàng hôn - khung cảnh nhẹ nhàng nhưng đầy chất thơ. Bướm rực rỡ ban ngày, đom đóm lung linh ban đêm tạo nên nét chấm phá kỳ diệu, khiến hành trình du lịch Cúc Phương càng trở nên đáng nhớ.
Gặp gỡ cộng đồng người Mường trong hành trình khám phá vườn quốc gia Cúc Phương mang đến trải nghiệm ấm áp và giàu giá trị nhân văn. Tại các bản làng dưới chân núi đá vôi, bạn sẽ bước vào không gian nhà sàn gỗ, nghề thủ công truyền thống và lối sống gắn bó với núi rừng. Hình ảnh những phụ nữ Mường kiên nhẫn dệt thổ cẩm với hoa văn rực rỡ, tinh xảo giúp bạn cảm nhận rõ nét tri thức được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Nếu muốn trải nghiệm sâu hơn, bạn có thể ở homestay cùng gia đình người Mường, thưởng thức cơm lam, thịt lợn bản và hòa mình vào những điệu hát, điệu múa buổi tối. Có những đêm, tiếng cồng chiêng vang khắp bản làng, tạo nên khoảnh khắc vừa mạnh mẽ vừa gần gũi. Dù tham gia hoạt động cộng đồng hay chỉ dạo quanh chợ phiên, bạn đều cảm nhận rõ sự chân thành, hiếu khách của người Mường - một điểm nhấn khó quên trong hành trình du lịch Ninh Bình.
Dù bạn xuất phát từ Hà Nội, từ Ninh Bình hay từ bất kỳ khu vực nào khác của Việt Nam, vẫn có nhiều lựa chọn di chuyển để đến và khám phá vườn quốc gia Cúc Phương, phù hợp với từng phong cách du lịch khác nhau.
Để bạn tận hưởng trọn vẹn chuyến tham quan vườn quốc gia Cúc Phương và có một hành trình thoải mái, an toàn, dưới đây là một số lưu ý quan trọng bạn nên ghi nhớ:
Khám phá vườn quốc gia Cúc Phương cùng GalaTourist, đại lý tour du lịch Việt Nam, không chỉ là một chuyến tham quan mà là hành trình đắm mình vào thiên nhiên nguyên sơ và văn hóa bản địa đặc sắc. Giữa những cây đại thụ ngàn năm tuổi, các trung tâm bảo tồn độc đáo và bản làng Mường bình yên, mỗi khoảnh khắc đều mời gọi bạn chậm lại để cảm nhận vẻ đẹp nơi đây. Nên làm gì ở vườn quốc gia Cúc Phương ? Bạn có thể trekking rừng nguyên sinh, quan sát động vật quý hiếm, khám phá các hang động cổ hoặc tận hưởng sự tĩnh lặng của thung lũng đá vôi. Khi kết hợp hành trình này cùng du lịch Ninh Bình, bạn sẽ mang về không chỉ kỷ niệm mà còn là sự gắn kết sâu sắc với một trong những khu bảo tồn thiên nhiên quý giá nhất Việt Nam.
Xem thêm:
